Sprawozdanie ze spotkania z prof. Janem Żarynem w Szczecinie

W dniu 17 grudnia bieżącego roku, w siedzibie Fundacji Małych Stópek, odbył się wykład prof. Jana Żaryna poświęcony zagadnieniu polskości ziem północnych i zachodnich. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Ziem Zachodnich oraz Fundację Patriotyczną im. Witolda Pileckiego, przy współudziale Akademickiego Klubu Obywatelskiego w Szczecinie. Mimo nieoczywistej lokalizacji wykładu, sala zapełniła się słuchaczami aż po brzegi.

Wystąpienie profesora miało charakter syntetycznej, a zarazem klarowny i inspirującej prezentacji etapów rodzenia się idei, a następnie działań związanych z dążeniami do odzyskania polskiej kontroli nad terenami wzdłuż biegu całej Odry oraz wybrzeża Bałtyku. Prelegent przypomniał fundamentalne dla zrozumienia polskich dążeń w tym względzie idee myśli narodowej przede wszystkim okresu międzywojennego, w tym słowa, które przyświecały Narodowej Demokracji: „albo Polska będzie wielka, albo nie będzie jej wcale”. Przy okazji wyjaśniał częste nieporozumienia związane z pojęciem narodu w refleksji politycznej Romana Dmowskiego, podkreślając zakorzenienie idei narodowej nie w etosie czy tym bardziej rasie, ale w kulturze, odpowiedzialności za Polskę i dążeniu do jej suwerenności.

Główny trzon wykładu stanowiło uporządkowane przedstawienie osób i idei, które od XIX wieku konsekwentnie wprowadzały do polskiego, a następnie międzynarodowego dyskursu argumenty przemawiające za polskością ziem nad Odrą oraz wybrzeża Morza Bałtyckiego. Profesor omówił także działania podejmowane w czasie i po II wojnie światowej na rzecz ukształtowania nowych granic państwa, ze szczególnym uwzględnieniem roli kardynała Augusta Hlonda, który odegrał kluczową rolę w organizowaniu duszpasterstwa i administracji kościelnej na terenach poddawanych wówczas silnym naciskom międzynarodowym.

Wykład prof. Jana Żaryna spotkał się z bardzo żywym zainteresowaniem słuchaczy, czego wyrazem była ponadgodzinna dyskusja po prelekcji. Pojawiały się w niej wątki historyczne i te bardzo aktualne związane z sytuacją polityczną, ekonomiczną czy edukacyjną w naszym regionie.

Prof. Żarynowi udało się w przekonujący sposób połączyć refleksję historyczną na poziomie akademickim z przenikliwym namysłem nad kształtowaniem polskiej tożsamości i naszą odpowiedzialnością za północno-zachodnie „Kresy” Polski.

Już wkrótce na YouTube – zapis wykładu i spotkania